Achtergrondartikel

Column: Sport en bewegen bruist

Mark Raijmakers

10-10-2016

Een kennisveld in beweging! Dat is een typering die zonder meer voor de hand ligt als je kijkt naar de innovatie en het onderzoek rond sport en bewegen. Kaarten worden opnieuw geschud en nieuw bloed en elan zorgen voor verandering en vernieuwing. Met een nieuwe kennisagenda en deelname in de Nationale Wetenschapsagenda positioneert sport en bewegen zich als een interessant kennisveld. Met name het gebruik van big data wordt als beloftevol gezien.

Medium 57fb97f23d5219009b4f8ee4 f13568e5346a22905b2e

Topsectorenaanpak sport en bewegen

Minister Schippers benoemde eind 2014 een Topteam Sport om, analoog aan het topsectorenbeleid van de overheid, voor de komende jaren regie te voeren over ontwikkeling van kennis en innovatie in sport en bewegen. Het Topteam beoogt een rendabel ‘ecosysteem’ op te bouwen ten behoeve van sportonderzoek en -innovatie waarin sport, bedrijfsleven, overheid en wetenschap sa- menwerken. Het Topteam betrekt het bedrijfsleven en stuurt op economisch rendement. Via ZonMw is financiering beschikbaar die - naast projecten - vooral wordt ingezet als aanjager en investering in het beoogde eco- systeem rondom kennis en innovatie in de sport. Dit krijgt bijvoorbeeld vorm door innovatiecentra in het hele land, waarvoor een certificeringstraject wordt opgezet. Minister Schippers is zeer te spreken over de vorderingen van het Topteam Sport. In de Tweede Kamer zei ze op 30 juni jongstleden over deze ontwikkelingen dat het bruist aan alle kanten.

Partnerschap: samenwerken en samen investeren


Het Topteam Sport zet vol in op partnerschap; de eerste stappen in de richting van de sport, het bedrijfsleven en (lokale) overheden zijn gedaan. Bij het bedrijfsleven is een verkennende ronde gemaakt langs de industrie en een dialoog gevoerd met belangstellende bedrijven. In het partnership met de wetenschap zijn grote vorderingen gemaakt, met de Nationale Kennisagenda Sport en Bewegen als mooi resultaat.

Deze Kennisagenda is door een uitgebreid consultatieproces tot stand gekomen. De Kennisagenda steunt op drie pijlers: waarde(n) van sport, een leven lang bewegen en beter presteren. In de pijler waarde(n) van sport wordt de grote potentie ̈le waarde onderkend voor de aanpak van maatschappelijke vraagstukken zoals sociale samen- hang, culturele verscheidenheid, veiligheid, persoonlijke ontwikkeling, leiderschap, integriteit, duurzaamheid en innovatievermogen. Regelmatig bewegen en sporten ver- laagt de kans op onder andere hart- en vaatziekten, overgewicht, darm- en borstkanker, botontkalking en depressie. Onvoldoende bewegen veroorzaakt 10% van de mortaliteit aan niet-overdraagbare ziekten. Maar: een leven lang bewegen is alleen gezond als het verantwoord gebeurt. Dit vraagt om onderwijs en beweegprogramma’s op maat; het voorkomen van negatieve effecten van sport; en kennis over een betere gezondheid waar behalve sporters ook mensen die ziek zijn van kunnen profiteren.

Topsport draait voortdurend om selecteren, ontwikkelen, leren, trainen en presteren. Om topprestaties te kunnen leveren, moeten deze processen op elkaar worden afgestemd en effectief ingericht. Beter presteren gaat dan ook over effectiviteit in de sport. Voor topsporters is het steeds beter mogelijk om individuele trainingsprofielen te maken door de geleverde prestatie te matchen met de geleverde inspanning.

Nadere prioritering door de Nationale Wetenschapsagenda


Dit jaar presenteert de stuurgroep Nationale Wetenschapsagenda (NWA) een investeringsagenda aan de politiek. Deze investeringsagenda bouwt voort op een uit- gebreid consultatieproces met wetenschappers en maat- schappelijke organisaties over welke kennisvragen van belang zijn voor Nederland, op alle onderzoeksterreinen. In september presenteert de NWA stuurgroep het Kan senboek aan het kabinet. Sport en bewegen is één van de uitgewerkte thema’s in dit Kansenboek.

Gebaseerd op de drie pijlers van de Kennisagenda zijn in de NWA routekeuzes gemaakt en voorwaarden gesteld. Een belangrijke vernieuwing is dat het onderzoek naar sport en bewegen niet langer van groepsgemiddelden hoeft uit te gaan, want onderzoekers kunnen gaan beschikken over informatie op individueel niveau. Daardoor zal iedereen op maat kunnen bewegen en (top)- sporten. De ́ game changer door de NWA Sport & Bewegen is dan ook: Bewegen op maat, voor iedereen, in elke leeftijdsfase: het kan!

Op basis van fysieke, psychologische en sociale ken- merken van burgers wordt het met behulp van data science mogelijk iedereen een verantwoord sport- of beweegprogramma op maat aan te bieden, en/of individueel advies te geven. Ieders beweegpotentieel kan hiermee worden waargemaakt, en sport en bewegen wordt zo optimaal ingezet voor gezondheid en participatie. Dit is des te urgenter omdat de traditionele vormen van sportparticipatie niet meer groeien, en er dus ingezet moet worden op andere manieren om mensen aan het bewegen en sporten te krijgen en in beweging te houden.

Toekomst van onderzoek naar sport en bewegen


In de NWA route worden er drie voorwaarden gesteld die toekomstig onderzoek naar sport en bewegen mogelijk maken. Allereerst samenwerking en partnerschap. Het onderzoeksveld sport en bewegen kenmerkt zich door een multidisciplinaire aanpak en HBO-WO samenwerking. Versterking hiervan vergroot impact. Financiers gaan samenwerken in een gezamenlijke programmering van het onderzoek.

Een tweede voorwaarde is kennis vertalen en toepassen. Daarvoor is het nodig (aanvullend) onderzoek te doen naar implementatie en structurele inbedding in beleid en in de praktijk. Bij de toepassing van kennis zal er expliciet aandacht moeten zijn voor groepen waar kennis minder vanzelfsprekend praktisch effect heeft, zoals voor mensen met een lage sociaaleconomische status en lage gezondheidsvaardigheden, en voor migranten en/of vluchtelingen.

Een derde voorwaarde is het toepassen van big data en gebruik van data science. Met het recent gestarte Sport Data Valley4 ontstaat een infrastructuur waarin het delen en analyseren van data toegankelijk wordt voor veel partijen, doordat dataverzamelingen (onder bepaalde voor- waarden) breed toegankelijk worden gemaakt en ook beschikbaar worden gesteld aan specifieke deskundigen. Op basis daarvan is het mogelijk op individueel niveau analyses te maken en voorspellingen te doen. Dankzij data science is het bovendien ook mogelijk te analyseren welke omgevingsfactoren individueel sporten en bewegen beïnvloeden.

Data science als katalysator

Big data is een rode draad door de integrale Nationale Wetenschapsagenda: in bijna alle routes is big data nodig om de kansen te benutten die wetenschappelijk onder- zoek Nederland gaat brengen. In het veld van sport en bewegen is er bijvoorbeeld bij amateursporters grote bereidheid tot het delen van data, denk alleen maar aan de apps, wearables en smartphones. Sport en bewegen is een ideaal toepassingsgebied voor data science. Nederlandse bedrijven zijn wereldspelers op het gebied van sportdata, en Nederlandse data science heeft internationaal een goede reputatie. Het toepassen van data science zal wer ken als een katalysator voor het creëren van waarde vanuit de sport voor de samenleving.

Mark Raijmakers, programmamanager Preventie ZonMw

 

Bron: tsg jaargang 94 / 2016 nummer 6 redactioneel - pagina 202 / www.tsg.bsl.nl

 

Gerelateerde Artikelen

GERELATEERDE ORGANISATIES

GERELATEERDE PPROJECTEN