Achtergrondartikel

De 'klapschaats' voor het rolstoeltennis: een beter aangedreven sportrolstoel

Pieter van der Meer

08-03-2017

Het zou zomaar de klapschaats voor het rolstoeltennis kunnen worden: een rolstoel die ook met een tennisracket in de hand effectief aangedreven kan worden. Aldo Hoekstra leidt als embedded scientist het onderzoek in dit Sportinnovator-project. Twee weken terug werden de eerste prototypes getest van een oplossing die op de Spelen van Tokio 2020 het verschil moet gaan maken.

De vraag voor dit Sportinnovator-project, dat vorig jaar werd beloond met de Sportinnovator Prijs, kwam bij tennisbond KNLTB vandaan. Aldo Hoekstra: "Het viel ons op dat rolstoeltennissers aan beide wielen dezelfde aandrijfhoepel hebben. Terwijl ze in de ene hand een racket hebben en in de andere niet. Het lijkt ons niet dat de hoepel aan de racketkant ideaal is voor het rijden met een rolstoel. De concrete vraag die hieruit ontstond was: hoe kunnen we de sportrolstoel effectiever aandrijven?"

Energieverlies met racket

Dat er verschil is bij rolstoeltennissers tussen de hand zonder en de hand met racket, bleek al uit testjes met de toprolstoeltennissers van Nederland. "We hebben ze een aantal sprints en submaximaal testen laten doen, zonder racket en met racket. Daarbij zag je dat vooral bij de koppeling van de hand met het racket en de hoepel dat daar wat energieverlies optreedt. Om dat te compenseren ontstaan ook hogere piekkrachten in de duwfase." Dat zou weer tot blessures kunnen leiden.

Breed consortium

De uitdaging die Hoekstra en bondscoach van het rolstoeltennis Dennis Sporrel voor het onderzoeksteam hadden is: een rolstoel waarmee de speler nog wendbaarder en sneller mee is met racket in de hand. "We hebben het idee dat een variatie in die hoepel daar voor kan zorgen." De KNLTB werkt in dit project in een consortium van meerdere partijen: Expertise Centrum Bewegingstechnologie (HHS), CASA READE, Faculteit Bewegingswetenschappen (VU en RUG/UMCG), NOC*NSF, Motion Matters en DIDID.

Ook de Nederlandse rolstoeltennissers werken graag aan dit project mee. "We werken dagelijks met de topspelers en toptalenten samen, maar we merken dat ze hier ook erg voor open staan. Ze hebben ook het idee dat dit iets is waar ze beter van kunnen worden." Ook oud-spelers worden bij het project betrokken voor hun feedback.

Verschil in Tokio 2020

De verbeterde rolstoelaandrijving kan volgens Hoekstra een groot voordeel ten opzichte van de concurrentie opleveren bij de Spelen van Tokio 2020. Vergelijkbare ontwikkelingen heeft hij nog niet gezien in andere landen.

"Een Franse speler probeert wel wat uit met zitposities. Wij willen wel wat extremer gaan denken." Hoekstra maakt de vergelijking met de klapschaats en sluit niet uit dat de nieuwe hoepel ook een techniekverandering voor de spelers meebrengt. "Het zou kunnen dat we nu tot de conclusie komen dat we een super effectieve manier van aandrijving vinden waarmee we de nieuwe generatie spelers kunnen opleiden. Dat zou voor hen dan kunnen leiden tot prestatieverbetering, maar voor een huidige speler met een bepaalde techniek kan het dat het moeite kost om daarmee te werken."

Vier prototypen

Op dit moment zijn vier prototypen van hoepels gemaakt en al voorzichtig getest door de spelers. "Deze prototypes zijn stevig, maar nog niet goed genoeg om een volle test op te kunnen doen. De volgende stap is deze resultaten analyseren en van daaruit toe werken naar twee of drie modellen die we echt kunnen gaan produceren en testen. Het is dan ook nog de vraag wat voor materiaal en met wat voor partner uit het bedrijfsleven we verder gaan."

Minder uitval en blessures

Behalve prestatieverbetering voor de topsport ziet Hoekstra in het project ook duidelijk een bredere doelstelling. "Als we met een oplossing komen waardoor jeugd of mensen die in een rolstoel komen sneller leren die rolstoel te kunnen aandrijven, dan is dat van grote meerwaarde. Dat zorgt voor minder uitval en de kans op blessures wordt kleiner." Hoekstra ziet ook mogelijkheden buiten zijn eigen sport. "Juist ook voor andere sporten zonder racket kan ons onderzoek ook nog interessant zijn."

 

Gerelateerde Artikelen

GERELATEERDE ORGANISATIES

GERELATEERDE PPROJECTEN