Achtergrondartikel

Project FASTBALL: Honkbalblessures voorkomen en harder werpen

Linda Zoon

30-01-2017

Een pitcher in het honkbal maakt een van de meest blessurerisicovolle bewegingen in de sport. Een pitcher blijft dan ook praktisch nooit verschoond van elleboog- en/of schouderblessures. Onlangs besteedde Nieuwsuur een item aan Project FASTBALL van de TU Delft, VU Amsterdam en diverse partners. In dit project wordt onderzocht hoe Nederlandse pitchers blessurevrij harder kunnen werpen. Is training van invloed op (preventie van) blessures bij honkballers?

Medium 588f402df17bf700ce2d0882 d604ee45a308ec98e07c

In Amerika is de uitval van pitchers in het honkbal zeer groot. Elleboog- en/of schouderblessures zijn hiervan de grootste oorzaak. Ook in Nederland is de uitval van pitchers voor 66% te wijten aan blessures aan de schouder (30%) en de elleboog (36%). Maar, waar Amerika een bijna onuitputtelijk arsenaal aan jeugdspelers heeft, kent Nederland slechts een kleine groep jeugdige honkballers en dus moeten we in Nederland zuinig(er) omgaan met de schaarste in talent en blessures zoveel mogelijk zien te voorkomen.

Beter én blessurevrij?

Om in de top te kunnen (gaan) spelen of in de Amerikaanse top terecht te kunnen komen, moeten pitchers wel in staat zijn om een echt snelle 'fastball' te gooien. Het gaat hierbij om snelheden tegen de 150 km/h. Vraag van de KNBSB is dan ook: hoe leren jeugdige Nederlandse werpers in lijn hiervan harder werpen, maar dan wel blessurevrij? De VU en TU Delft zijn vanuit die vraag in 2013 gestart met het onderzoekstraject FASTBALL (Fast And Safe Throwing in baseBALL) met twee doelen: harder werpen, maar dan wel blessurevrij.

Honkbalblessures

Uit onderzoek van het project FASTBALL blijkt dat de meest voorkomende blessures in het honkbal, en in het bijzonder bij pitchers, blessures zijn aan de elleboog en de schouder. In de meeste gevallen zijn dit traumatische blessures (scheurtjes, kneuzingen) vermoedelijk veroorzaakt door overbelasting  Bij de elleboog gaat het voornamelijk over de pitchers elbow, waarbij door repeterende bewegingen rek op het ellebooggewricht wordt uitgeoefend met peesontsteking of klachten aan het Ulnair Collateraal Ligament (UCL) tot gevolg. Bij de jeugd is dit de little league elbow. Deze blessure staat gelijk aan de pitchers elbow, met hier bovenop rek op de groeischijf en pijnklachten hierdoor.

Project FASTBALL

Het team van project FASTBALL doet sinds 2013 onderzoek naar hoe jeugdige werpers harder kunnen leren werpen, maar dan blessurevrij. Dirkjan Veeger, wetenschapper aan de afdeling Biomechanical Engineering van de TU Delft en de afdeling Bewegingswetenschappen van de VU Amsterdam legt uit: “Het onderzoek bestaat uit drie delen, waarbij allereerst wordt bekeken hoe de Nederlandse jeugdspelers zich ontwikkelen op het gebied van groei, kracht, bewegingsrange, werptechniek en werpsnelheid. Wat is normaal? Eerste voorzichtige conclusie hierbij is dat het blessurerisico van jeugdige pitchers hoogstwaarschijnlijk gezocht moet worden in de rompstabiliteit.

Beste pitchbeweging

Het tweede deel van het onderzoek richt zich op wat nu de beste pitchbeweging is en hoe die beweging het beste kan worden aangeleerd. Verschillende keypoints zijn bestudeerd, zoals: wat is de beste plaats van de arm als de romp in lijn met het centrale vlak staat? En: hoeveel buiging moet de knie hebben bij de landing van de uitstapsvoet? Van hieruit bekijken we of we deze bevindingen aan de jeugd het best met een externe focus van de aandacht (gooi de bal in dat gat) of interne focus van de aandacht (buig je pols iets meer als je loslaat) kunnen aanleren.

Het derde deel richt zich op de zogenaamde powerflow: waar komt de werpsnelheid nu uit het lichaam vandaan? Hiervoor gebruiken we meet-apps die bijvoorbeeld de snelheid van de rotatie van de romp en het bekken meten en we zijn bezig met de ontwikkeling van een app die zelfs van voet tot de elleboog alles kan meten. Op die manier krijgen we inzicht in de invloed van de hele bewegingsketen op de worpen van een pitcher en overall dus ook over waar blessures nu eigenlijk ontstaan.”

Test met Rick van der Hurk

Project FASTBALL is nog in volle gang. Onlangs kreeg het project zelfs de kans het volledige onderzoek uit te uit te voeren met Rick van den Hurk, speler van Fukuoka Softbank Hawks (Japan) en het Nederlands koninkrijks team. Op die manier heeft het onderzoeksteam inzicht kunnen krijgen in de werptechniek van tophonkballers. Ontwikkelingen die bijdragen aan een goed zicht op het waarom van blessures en preventiemogelijjkheden.

Meer informatie over project FASTBALLL: 

Foto's: Project FASTBALL 

Gerelateerde Artikelen

Gerelateerde Organisaties

Gerelateerde Projecten