Achtergrondartikel

Vijf innovaties die op Papendal zijn ontstaan

Pieter van der Meer

24-11-2016

Papendal is het kloppend hart van de Nederlandse topsport: een groot aantal topsportprogramma’s is daar gecentraliseerd. Door de aanwezigheid van sporters als Dafne Schippers, Churandy Martina en de handbaldames is het topsportcentrum een ideale proeftuin waar innovaties kunnen ontstaan die het verschil kunnen maken.

Kamiel Maase, Performance Manager Sport Science & Innovation bij NOC*NSF, licht vier voorbeelden toe van innovaties die op Papendal zijn ontstaan. Hij zegt er wel gelijk bij: “Ik wil niet claimen dat ik deze producten allemaal heb bedacht. Het zijn voorbeelden van dingen waarvan ik het fantastisch vind dat ze op Papendal zijn ontstaan.”

Sportsgrainbar en Sportbrood

De Sportsgrainbar is een ‘sportreep’ die qua samenstelling lijkt op brood. “Ze hebben hierbij aan de voorkant nagedacht over de voedingswaarde zonder een reep te willen maken die op kauwgom lijkt. Zo’n reep waarbij puur op de ingrediëntenlijst is gekeken en vervolgens in de fabriek iets in elkaar is geflanst. Het moest ook echt lijken op brood.” Het heeft volgens Maase een mooi product opgeleverd, dat is samengesteld volgens de richtlijnen van goede sportvoeding. “Ik vind het leuk om te zien dat een bedrijfje naar de HAN, onze voedingspartner, is gegaan. Ze hebben dat vervolgens hier op Papendal met kennis uit het netwerk als het gaat om smaak en textuur met een panel getest. Zo hebben ze hier ze een mooi product kunnen maken. Het past ook in wat wij willen bereiken in hoe sporters eten.”

Herstelkwark

Een ander goed voorbeeld van toegepaste voorlichting over sportvoeding ziet   Maase in de Herstelkwark die in het Topsportrestaurant is ontwikkeld. “Een standaardadvies op het gebied van voeding is dat het belangrijk is om eiwitten tot je te nemen kort na inspanning. NOC*NSF geeft workshops aan sporters over gezonde voeding. Maar als een sporter na zijn training zijn broodje kaas eet, is het toch best lastig te bepalen hoeveel eiwitten daar nu inzitten.”

Erik te Velthuis, chefkok en manager van het Topsportrestaurant op Papendal, maakte dat in samenwerking met sportdiëtisten eenvoudiger met de Herstelkwark. “Met take-awaybekers maken we die eiwitbehoefte letterlijk tastbaar voor topsporters. In die beker zit een product gebaseerd op kwark, vers fruit en een beetje honing. Er zitten geen kleurstoffen of conserveermiddelen in.” De bekers met Herstelkwark worden elke dag vers gemaakt. “De sporters pakken die beker ’s ochtends dan mee in het restaurant en weten dan zeker dat ze gegarandeerd de benodigde 20 gram eiwitten binnen krijgen. Het slaat aan als een dolle. Dat maakt het tastbaar: dat is echt kennis toepassen.”

Samenwerking FrieslandCampina: kwark in de supermarkt en eiwit voor topsporters

Geïnspireerd op die Herstelkwark ontstond ook een ander (consumenten-)product in samenwerking met FrieslandCampina, waar NOC*NSF al langer mee samenwerkt. “Tijdens een rondleiding hier op Papendal vonden vertegenwoordigers van FrieslandCampina de Herstelkwark, waar Erik te Velthuis al geruime tijd mee bezig was interessant. Zij zagen daar ook een consumentenmarkt in.” Het resultaat is een kwark en een yoghurt extra rijk aan proteïne waar op de verpakking Epke Zonderland prijkt. “Dat product maakt ook dat wij naar sporters kunnen zeggen: als je thuis bent, pak dan die kwark want die is ook goed.”

In de samenwerking met FrieslandCampina DMV was Maase vooral geïnteresseerd in een productlijn specifiek voor topsporters. Daarbij gaat het om op maat gemaakte herstelproducten – die niet in de supermarkt liggen – gebaseerd op twee eiwitfracties uit melk: de caseïne fractie en de wei fractie. Maase, die zelf ook enige tijd bij DMV heeft gewerkt, was daar samen met een collega van het voedingsteam van NOC*NSF ook nauw bij betrokken. “In de laatste fase hebben we daar in het laboratorium van DMV producten staan proeven en milligrammetjes sucralose afgewogen. Was heel leuk om te doen. Dit zijn producten die alleen sporters met een topsportstatus kosteloos kunnen verkrijgen. Het zijn goede producten die ze helpen bij het herstel. Dat geeft ook een boodschap af aan sporters: die kwark kan Jan met de Pet kopen, maar voor TeamNL hebben we iets ook iets exclusiefs. Dat is belangrijk voor de mindset.”

Koelvest

In de categorie materialen heeft Maase nog een voorbeeld: het koelvest dat tijdens de Spelen in Rio door TeamNL werd gebruikt. Voor Rio deed Maase met zijn team een vergelijkend warenonderzoek naar koelvesten. “Dat is natuurlijk niet iets nieuws. Ze zijn al jaren te koop en komen meestal voort uit vesten voor bijvoorbeeld wegwerkers en brandweermannen. Dat is de grote markt. Sport is geen grote markt, waardoor het vaak een ‘one size-fits all’ is of je nu turner bent of zwemmer.”

Het koelvest dat in opdracht van NOC*NSF met een partij werd ontwikkeld, heeft een rits, een goede pasvorm, is verkrijgbaar in verschillende maten en werd gemaakt in de kleuren van de TeamNL-kleding. Maase wilde bij dat vest nog iets extra’s: een gekoelde kraag. “Er zijn een paar plekken waar je veel aderen dicht op de huid hebt: polsen en nek. Tennissers leggen niet voor niets altijd een natte handdoek in de nek.” In de kraag van het vest zitten daarom ook dezelfde gels verwerkt als in de rest van het vest, iets dat bij geen van de op de markt verkrijgbare vesten het geval is. “Het zal misschien niet het verschil uitmaken tussen wel of geen medaille, maar met beperkte effort en investering hebben we toch het beste koelvest kunnen maken. Met de partij waarmee we dit vest hebben gemaakt hebben we afgesproken dat als zij er waarde in zien, zij er na Rio ook de mee de markt op mogen.”

App voor voedingsmonitoring

Begin 2011 kwam Maase in het kader van het opzetten van InnoSportLab Papendal met de gedachte voor een voedingsapp voor topsporters. Met InnoSportNL werd daar toen een project van gemaakt dat een eerste prototype opleverde. Sportcentrum Papendal heeft dat later opgepakt en sinds kort is de app ook in werking bij een afgebakende groep sporters, die ‘intern’ op Papendal driemaal per dag in het Topsportrestaurant eten. “Alles wat zij afrekenen, wordt geregistreerd met de pas waarmee ze betalen. Achter de schermen hebben we een grote database met voedingsmiddelen en bijbehorende samenstelling.

Sporters hebben via de app toegang tot die voedingsinformatie en leren zo in hoeverre hun eetpatroon overeenkomt met de adviezen die zij krijgen van hun sportdiëtist.” Sporters krijgen zo ook feedback op de door hen genuttigde maaltijden. “Andersom heeft de sportdiëtist inzage in het eetpatroon van ‘zijn of haar’ sporters.” De dagelijks opgebouwde database is daarnaast ook nog een databron voor verder onderzoek op het sportcentrum of daarbuiten. “Het systeem is uiteraard ook interessant voor partijen die in de ‘proeftuin Papendal’ voedingsonderzoek willen verrichten, waarbij we uiteraard alle zorg besteden aan privacy.”

Lees ook het interview met Kamiel Maase over zijn rol bij NOC*NSF. 

 

Gerelateerde Artikelen

GERELATEERDE ORGANISATIES

GERELATEERDE PPROJECTEN